Taboe doorbrekend
 
Ground Control to Major Tom
Your circuit's dead,
there's something wrong
Can you hear me, Major Tom?

Here am I floating
round my tin can
Far above the Moon
Planet Earth is blue
And there's nothing I can do.

De media heeft nu het sterven ontdekt, als het laatste taboe dat doorbroken dient te worden. Eerst was er over mijn lijk van BNN, Gijsbert van Es schreef in de NRC columns over de laatste wensen van stervenden en nu circuleert er een clip dat opgenomen is tijdens het NNF13, het Natural Networking Festival, waar een BN'er vertelt over zijn kanker en de reactie van hem en zijn netwerk daarop. Er is eerst treurnis, maar aangezien hij nog leeft en geeft hij zijn dagen een, voor hem, zinvolle besteding. Hij beëindigt zijn “presentatie” met het laten horen van een muziekstuk, hij trekt zijn hemd uit en hij geeft zich in extase over aan de muziek. Zijn bewegingen krijgen de trekken van een danse macabre, een levende die samen met de dood danst.

De bovengenoemde programma's zijn met zeer veel respect gemaakt, maar hebben één ding gemeen; men kijkt er naar en voelt zich geraakt, maar het blijft het sterven van een andere dat hier wordt getoond. Het zegt niets over de inherente veranderlijkheid van de natuur of het biologische bestaan. Ik word betrokken bij een stervensproces dat tevens een uiting is van de hedendaagse cultuur, waarin elk besef van eindigheid of een een cyclische tijdsbesef is uitgewist. Hier is sprake van een radicaal lineair tijdsbesef, waar het einde zich aandient door aftakeling, of het zg. afsterven. Een genesis en een evolutie worden nog aanvaard, maar een eschaton, het einde is achter de horizon verdwenen. Een discours over een eschatologie wordt niet meer gevoerd. De mens is overgeleverd aan de biotechnologie.

Geeft daarom de moderne mens de voorkeur aan de plotselinge dood, het ineens verdwenen zijn? Dat is hem echter door de medicalisering van het lichaam niet gegund. Er zijn geen andere lichaamsmodellen dan de medische waar we mee werken.

Gelukkig is de markt alert en wordt er nu reclame gemaakt met de slogan “herinner me zoals ik ben”. De uitvaartbranche springt in het gat dat ontstaan is door het ontbreken van visie op sterven en herdenken. Daarna is er de dood en daar kunnen we niets zinnigs over het zeggen, laat staan dat we eraan willen denken.

Om de bovenstaande redenen voel ik me steeds meer aangetrokken tot de ch'an poëzie:

This body's lifetime is like a bubble's
may as well let things go
plans and events seldom agree
who can step back doesn't worry
we blossom and fade like flowers
we gather and part like clouds
earthly thoughts I forgot long ago
withering away on a mountain peak

- Stonehouse
(Translated by Red Pine, from 'The Zen Works of Stonehouse: Poems & Talks of a 14th Century Chinese Hermit').

http://player.vimeo.com/video/74188223?autoplay&goback=.gde_2331926_member_277109026#