maandag 14 oktober 2013

Panta Rhei


Van een geboorte- naar een sterftegolf.
De naoorlogse generatie wou het beter doen dat hun ouders, geen oorlog meer, geen dwang door religie of traditie en meer keuze vrijheid. Wat blijkt nu dat het wereldbeeld inderdaad is veranderd, maar dat er ongewenste zaken zijn ingeslopen. Een van de opmerkelijke zaken is het verdwijnen van rituelen. Door de individualisering is een ritueel volgens de traditie zo gedateerd, deze generatie wil zijn eigen rituelen maken. Wat blijkt dat bij de zg. rites de passage, we met lege handen staan. We mogen toekijken en meespelen in een toneelstuk waarvan we de regels niet kennen, want deze zijn ter plekke geconstrueerd. De geseculariseerde mens probeert met witte duiven voor geluk (in dit of volgend leven), ballonnen en witte marsen als stil protest tegen geweld etc. nieuwe rituelen tot stand te brengen.
Behoren rituelen niet tot ons gemeenschappelijk cultureel kapitaal, of gaan we bij elke geboorte, bruiloft en begrafenis onze unieke individuele invulling eraan geven, zoals een Feyenoord aanhanger voor de zg. Feyenoord-uitvaart kan kiezen. http://www.feyenoord.nl/de-club/feyenoord-uitvaart
Door de huidige liberale instelling blijkt dat het wereldbeeld gedomineerd wordt door de corporaties. Er wordt ons voorgehouden wie we zijn en hoe we ons dienen te gedragen. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat we onze eigen leefwereld kunnen en dienen te construeren. Het leven biedt ons onbegrensde mogelijkheden. Er komt geen einde aan. Een soort constructivistische lineariteit. Het uit Amerika overgewaaide “the sky is the limit”. De mogelijkheid van een begrenzing of eindigheid lijkt een taboe.
Tegelijkertijd zijn we als individu consument, we dienen dingen te willen die we niet nodig hebben, maar de aanschaf daarvan de economie draaiende houdt. De begrippen mogelijkheid en verplichting lijken ogenschijnlijk niet in tegenspraak met elkaar.
Echter, wordt het niet tijd nu de geboortegolf wegebt, om ons te heroriƫnteren, want elke boreling is tevens een sterveling. Is het niet wenselijk een brede visie op het bestaan te hebben, waar leven, sterven en dood met elkaar verbonden zijn. Dit in tegenstelling tot een gefragmenteerde visie op ons leven.
Zo kennen we, als voorbeeld van fragmentatie, sinds kort de term Palliatieve Zorg, een eufemisme voor het sterven nadat de “patiĆ«nt” uitbehandeld is. Kortom de situatie is hopeloos en uitzichtloos, je gaat dood. Het stervensproces, dat het gevolg is van geboorte, volwassenheid en ouderdom, blijkt gekaapt te zijn door de medische wetenschap. Er is geen mogelijkheid tot beter worden, de zg. curatieve zorg vervalt en nu krijg je palliatieve zorg. Het is verhullend omdat er gebruik gemaakt wordt van de term verzachten. Dat is op zich geen probleem, niemand houdt van pijn, maar het leidt af van het werkelijke proces van aftakeling, afscheid nemen van het leven en je dierbaren, en vrede kunnen sluiten met de eindigheid van je bestaan.
Dat laatste dat past niet in het wereldbeeld dat ons door de corporaties wordt voorgehouden. Waar iedereen blij huppelend weer een nieuwe uitdaging aangaat en zijn best doet om er als fitte dertiger rond te lopen, anders helpt de basisarts je wel aan een facelift.
Het gegeven dat leven sterven inhoudt, is nauwelijks een thema, de wetenschap zorgt toch voor vooruitgang. Nu lijkt het er ook op dat de medische wetenschap de rol van de kerk heeft overgenomen, de arts is nu degene die geboorte, ouderdom en dood begeleidt. Wat onderscheidt de moderne mens van de primitieve? Wat is nu het verschil tussen de arts en de sjamaan? Het is een prangende vraag.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten