zondag 28 april 2013

Bokkenzang!


Met het ouder worden neemt ook de verbazing toe, misschien omdat je tijd hebt om je te verbazen. Vaak slaat de verbazing om in wanhoop, misantropie en melancholie.
Na de klucht van het koningslied, waarmee de Nederlanders hun verbondenheid met de monarchie mogen uiten, werd de samenleving door onze MP opgeroepen geld uit te geven, om op deze wijze uit de financiële crisis te komen.
Hieruit kan ik slechts opmaken dat er niet alleen sprake is van een financiële, maar ook van een morele crisis. Want zie, op dat moment werden we opgeschrikt door beelden van een ingestort fabriekspand in Bangladesh, waarin kleding gemaakt werd voor de Europese markt. We kunnen allang weten hoe en onder welke omstandigheden de producten die we dienen te consumeren, worden gemaakt. Ellenlange rijen stonden 's nachts voor de Applestores om een nieuw speeltje te bemachtigen, terwijl de arbeidsomstandigheden en het uurloon van de makers van deze producten in China bekend en onveranderd zijn. Maar ja, we leven nu eenmaal in een markt economie.

Deze week was er echter een lichtpuntje. Ik was uitgenodigd om aanwezig te zijn bij de uitreiking van een ridderorde. Zelf heb ik niet zoveel met de monarchie, ik ben door huwelijk Nederlandse, daarvoor heb ik twee andere paspoorten gehad. In die resp. landen werd elk jaar de onafhankelijkheid van de Staat der Nederlanden gevierd. Ik ben bevooroordeeld, maar ik ondersteun het democratisch bestel van harte. Hoewel, ik begin Plato's visie op de staat steeds meer sympathiek te vinden.
Goed, als twee vrienden worden geridderd en je mag er bij zijn dan ben ik verheugd voor hen. Het was ook geheimzinnig, zij wisten van niets en ze waren met een smoes naar het stadhuis gelokt. Alles was er opgericht om deze personen, de ridders in spe te verrassen en hun verdienste op juiste wijze te honoreren. Het gaat deze keer niet om bonussen, maar echt om de eer. Al deze personen hadden zich verdienstelijk gemaakt voor de samenleving. Rob en Jan maken de canon toegankelijk, anderen hebben hun buurt leefbaar gehouden en mensen onbaatzuchtig geholpen. Kortom hier worden, door de monarchie, de kardinale deugden in ere gehouden, want het ging hier om moed, rechtvaardigheid en bescheidenheid.
De verdienste van één ridder sprong er, voor mij, uit. Een arts die vrijwilligerswerk deed op de kruispost op de Voorburgswal in Amsterdam. Zij helpt mensen die onverzekerd en “illegaal” zijn, kortom het afvalputje van Europa. Daarnaast maakte zij van de kruispost een plek voor co-assistenten en naar het schijnt de beste plek voor co-schappen van het jaar. Indrukwekkend!
Nu is zij nog ridder in de Orde van Oranje Nassau, maar binnenkort is zij gewoon een crimineel als onze regering haar zin krijgt en hulp aan illegalen strafbaar maakt. Dat noem ik tragisch.


zondag 21 april 2013

Citaten.


Mijn hoofd zit vol citaten, wanneer ik iets hoor of zie, komt er prompt een citaat of beschrijving naar boven. Is dat een onderdeel van het verouderingsproces of is het de neiging om berichten te duiden? Goed, ik geef toe dat ik weleens een boek heb gelezen, maar het lijkt nu of het souterrain bezaaid is met citaten.
  1. bij het horen van het rapgedeelte van het, inmiddels teruggetrokken koningslied, kwam spontaan bij de W het woord Walging naar boven, dat is de vertaling van La Naussee van Sartre, walging ervaren we wanneer we beseffen dat we zijn, zomaar, zonder enige reden.
  2. Bij de bomaanslag in Boston dacht ik aan de banaliteit van het kwaad (H. Arendt). Twee snelkookpannen en zoveel leed.
  3. Toen het bekend werd wie de plegers waren, twee studenten die vervuld waren van het ideaal van jihad en niets begrepen van la condition humaine (Malraux), zo mooi vertaald met het menselijk tekort (ter Braak).
  4. Ik geef toe dat de leuze Ni Dieu ni maître me meer dan ooit aanspreekt. De mediacratie is sterker dan ooit, we worden niet alleen geïnformeerd, maar gemanipuleerd en gecontroleerd (Big Brother).
  5. Een ander beeld is daarom voor mij zeer aantrekkelijk dat van de rinoceros of neushoorn. In het Sanskrit is dat een ekacara, in z'n eentje trekt hij rond. Het is ook de benaming voor een pratyekabuddha. Een kluizenaar die niets ziet in leraar of godheid. Er is een mooi gedicht aan de ekacara gewijd en notabene door een Tibetaanse tulku, Trungpa:
"Looking into the world
I see alone a chrysanthemum,
Lonely loneliness,
And death approaches.
Abandoned by guru and friend,
I stand like the lonely juniper
Which grows among rocks,
Hardened and tough.
Loneliness is my habit-
I grew up in loneliness.
Like a rhinoceros
Loneliness is my companion-
I converse with myself.
Yet sometimes also
Lonely moon,
Sad and Happy
Come together.

Do not trust.
If you trust you are in
Others hands.
It is like the single yak
That defeats the wolves.
Herds panic and in trying to flee
Are attacked.
Remaining in solitude
You can never be defeated.
Do not trust,
Trust is surrendering oneself.
Never, never trust.

But be friendly,
By being friendly towards others,
You increase your non-trusting.
The idea is to be independent,
Not involved.
Not glued, one might say, to others.
Thus one becomes ever more
Compassionate and friendly.
Whatever happens, stand on your own feet
And memorize this incantation:
Do not trust.

25 November, 1969 CTR poem in "Mudra" Shambhala Publications (old copy).


maandag 15 april 2013

MINDFOOLNESS!!


Hoe komt het dat deze Engelse term in een soort Denglish rondzingt en vermarkt wordt? Ik vraag me ook af wat ermee bedoeld wordt? Allerhande zelfbenoemde coaches en trainers bieden het aan. In een ontspannen sfeer leer je iets magisch(?), waardoor alles in orde komt. Met een beetje geluk krijg je er ook nog Tibetaanse klankschalen bij. Het neigt naar Happinez of het verwijst op z'n minst naar het verminderen van en omgaan met stress.
Wat mij zo stoort is het feit dat er nauwelijks gesproken wordt over de eenvoudige en directe vertaling van de Pali of Sanskrit term sati of smṛti. Ik kan me voorstellen dat de term sati /suttee verwarring kan geven, omdat het lijkt op de term voor weduweverbranding in India.
Wat is er eigenlijk mis met de goede Nederlandse vertaling aandacht. Klinkt dat niet spannend of marketing technisch niet prikkelend genoeg. Of maak er intentie en aandacht van, dat geeft het begrip ook goed weer. In de Stoa komen we de Griekse term prosoche tegen, met dezelfde betekenis: aandacht, dat zou het goed kunnen doen onder de klassiek geschoolden onder de aandachtsvragers. De term is zelfs nog niet geregistreerd.
De Boeddha doet het goed op de markt. Zo zag ik dat de term voor een normaal proces als veroudering en de beschrijving daarvan door een Zenleraar geregistreerd is*. De prangende vraag voor mij is of de Boeddha voor marktwerking zou zijn? In aanbiedingen wordt nooit gesproken over ethiek, dat was voor de boeddha toch een belangrijk onderdeel voor een goede lifestyle.
Het is zeer ironisch dat deze verwaterde vorm van satipaṭṭhāna klinkt als mindfoolness. Het brengt me wel in verwarring of ik begrijp waar over ze het hebben, maar ach, mijn leven wordt tenslotte gedomineerd door onwetendheid.

*Aging as a Spiritual Practice™ is a federally registered trademark of Lewis Richmond. http://www.lewisrichmond.com/

zondag 7 april 2013

Geboren zijn is een ongemak.


Vandaag verlangt het lijf naar lente, de warmte op je huid en zintuigen die worden gestreeld door frisse kleuren. Zover is het nog niet, dit verlangen behoort echter tot het ongemak geboren te zijn. Last hebben en gedomineerd te worden door zaken waar je geen invloed over kan hebben. Het maakte me diep ongelukkig. De filologie heeft me gered. Ik hield me bezig met vervoegingen en verbuigingen van naam- en werkwoorden, en dat heb je nog de partikels die een hele andere betekenis aan het geheel kunnen geven. Het bezorgde me hoofdbrekens en amusement waardoor ik me niet meer verveelde. 
Ik was verbaasd toen ik ontdekte dat ik niet de enige was die het leven als een ongemak ervoer. Ik ontdekte Cioran. Het was een opluchting want hij was zwartgalliger, maar kon dat puntig verwoorden. Eigenlijk is het vreemd dat je geboren wordt, vervolgens het leven wordt ingestuurd met allerlei opvattingen uit je opvoeding en het milieu waarin je verkeert, zelfs als drop-out verkeer je in een omgeving met uitgesproken meningen. Je dient dezelfde meningen te koesteren van je groep, anders val je eruit. Het is het proces van binnen- en buitensluiten. Toch blijven de twijfels over het zin en reden van je bestaan. Gelukkig ontdek je dat je niet alleen bent in het diepst van je gedachten. Het bevrijdt je van de plicht gelukkig te zijn en daardoor verdwijnt de verveling en het gevoel dat je van alles moet. Het heeft me rust gegeven. Nu hoef ik alleen de dingen die ik nu doe met zorgvuldige aandacht te doen.